Kính chào quý vị đang nghe Dòng Pháp Podcast. Ở tập 35, câu hỏi là: Đức Phật đã nhập Niết-bàn thì cúng dường có kết quả không? Hôm nay câu hỏi đi sâu hơn: nếu chính Đức Phật dặn “đừng bận tâm”, thì những ngôi bảo tháp, những lễ rước xá-lợi có đi ngược lời Ngài không?

PHẦN 1 Hai lời dạy

Trong Kinh Đại Bát Niết-bàn (DN 16), Tôn giả Ānanda hỏi: bạch Thế Tôn, chúng con phải làm gì đối với di thể của Như Lai? Đức Phật đáp:

Nhưng ở chỗ khác lại có lời khuyên: hãy cúng dường xá-lợi của bậc đáng cúng dường, làm như vậy sẽ đi đến cõi lành. Vua Milinda hỏi: lời nào đúng?

PHẦN 2 Mỗi hạng người một phận sự

Nāgasena đáp: lời thứ nhất nói với các vị tỳ-khưu, không phải nói với tất cả mọi người. Phận sự của người xuất gia là quán chiếu các hành, tu tập thiền định, hướng đến giải thoát. Việc tổ chức lễ tôn thờ xá-lợi là phận sự của chư thiên và cư sĩ.

Ngài đưa ví dụ: các hoàng tử phải học về voi, ngựa, xe, cung, kiếm, chữ nghĩa, luật lệ; còn cày ruộng, buôn bán, chăn nuôi là việc của những người khác. Mỗi người làm tốt phận sự của mình thì đất nước thịnh vượng. Cũng vậy, tỳ-khưu chuyên tâm vào tu tập, cư sĩ chăm lo cúng dường; cả hai đều đúng, không mâu thuẫn.

Và quả thật, trong kinh, sau khi Đức Phật nhập diệt, chính các vị vua và dân chúng mới là người lo tang lễ, phân chia xá-lợi và dựng tháp. Chư tăng lo việc kết tập, gìn giữ lời dạy.

Người xuất gia giữ Pháp bằng sự tu. Người tại gia giữ Pháp bằng sự hộ trì. Hai bàn tay cùng nâng một ngọn đèn.

PHẦN 3 Xá-lợi và bảo tháp mang ý nghĩa gì?

Cũng trong DN 16, Đức Phật nói về bốn nơi đáng chiêm bái: nơi Như Lai đản sinh, thành đạo, chuyển pháp luân, và nhập Niết-bàn. Người đến những nơi ấy với tâm tịnh tín sẽ khởi niềm hoan hỷ. Ngài cũng nói có bốn hạng người đáng được dựng tháp, vì khi nhìn tháp, người ta nhớ đến đức hạnh và khởi tâm thanh tịnh.

Như vậy, bảo tháp và xá-lợi không phải vật thiêng tự thân ban phước. Chúng là những chiếc chuông nhắc nhở. Nhìn một ngôi tháp, nhớ đến một con người đã đi trọn con đường; nhớ đến, tâm lắng lại, và muốn đi theo.

PHẦN 4 Cúng dường nào là tối thượng?

Và cũng trong kinh ấy, khi hoa trời rơi xuống, nhạc trời vang lên, Đức Phật nói: không phải như vậy mà Như Lai được tôn kính, cung kính, cúng dường. Vị nào sống đúng Pháp, thực hành theo Pháp, người ấy mới là tôn kính Như Lai với sự cúng dường tối thượng.

Với người tại gia hôm nay, thắp một nén nhang, dâng một bó hoa là đẹp. Nhưng nếu nén nhang ấy đi cùng một ngày giữ giới, bó hoa ấy đi cùng một lời nói hòa nhã, thì đó mới trọn vẹn. Với người xuất gia, lời dặn “chớ bận tâm” vẫn còn nguyên giá trị: đừng để việc lễ lạt, xây dựng che lấp việc tu.

Từ chuyện cúng dường, câu hỏi tiếp theo chạm vào một nghịch lý đạo đức lớn: bất bạo động và trấn áp có mâu thuẫn nhau không? Tập tới.

Cảm ơn quý vị đã lắng nghe. Nếu thấy hữu ích, quý vị hãy để lại bình luận, đăng ký kênh, like và chia sẻ tới những người hữu duyên. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.