Kính chào quý vị đang nghe Dòng Pháp Podcast. Ở tập 44 đã nói: bậc A-la-hán không sợ chết. Nhưng có một cảnh trong kinh khiến người đọc bối rối. Devadatta cho voi dữ Nāḷāgiri uống rượu rồi thả ra giữa đường Đức Phật đi khất thực. Con voi say lao tới. Và các vị A-la-hán theo sau Đức Phật… tránh đi. Chỉ có Tôn giả Ānanda, lúc ấy chưa chứng A-la-hán, bước lên đứng chắn trước Thầy.

PHẦN 1 Cặp sừng

Vua Milinda hỏi: người ta nói bậc A-la-hán đã đoạn tận mọi sợ hãi, không còn run sợ. Nhưng khi voi Nāḷāgiri lao tới, các vị A-la-hán bỏ Đức Phật mà tránh đi, chỉ trừ Tôn giả Ānanda. Nếu các ngài không sợ, sao lại tránh? Nếu các ngài tránh vì sợ, sao gọi là đã đoạn tận sợ hãi?

PHẦN 2 Tránh đi không vì sợ

Nāgasena đáp: các vị A-la-hán tránh đi không phải vì sợ hãi. Các ngài đã nhổ tận gốc nguyên nhân của sợ hãi. Các ngài tránh đi vì hai lý do.

Thứ nhất, các ngài biết rằng nếu mình tránh đi, Đức Thế Tôn sẽ thuần hóa con voi, và nhiều người sẽ tận mắt thấy oai lực của tâm từ, sinh lòng tin nơi Chánh Pháp. Quả thật, Đức Phật đã tỏa tâm từ đến con voi; con voi dịu lại, cúi đầu, để Ngài vuốt trán. Đám đông chứng kiến, rất nhiều người phát tâm.

Thứ hai, các ngài biết rằng nếu mình tránh đi, lòng tận tụy của Tôn giả Ānanda sẽ hiển lộ. Một vị thị giả sẵn sàng hy sinh mạng mình vì Thầy; đó là tấm gương cho muôn đời.

Nāgasena ví: như mặt đất không sợ khi bị đào, bị xẻ, bị đốt; biển lớn không sợ khi thuyền bè đi qua; mặt trời không sợ khi mây che. Bậc A-la-hán cũng thế: tránh hay đứng đều không từ sợ hãi, mà từ trí tuệ thấy điều nào lợi ích hơn.

Không phải mọi sự lùi lại đều là sợ hãi. Có khi lùi lại là để nhường chỗ cho một điều tốt đẹp hơn xảy ra.

PHẦN 3 Tôn giả Ānanda đứng chắn

Hình ảnh Tôn giả Ānanda bước lên chắn trước Đức Phật là một trong những khoảnh khắc cảm động nhất trong kinh điển. Đức Phật ba lần bảo Ānanda lui lại, Ānanda vẫn không lui. Chú giải kể rằng Đức Phật phải dùng thần lực mới đưa được Ānanda sang một bên.

Ānanda lúc ấy chưa là A-la-hán; ngài vẫn còn có thể sợ. Nhưng tình thương với Thầy lớn hơn nỗi sợ. Đó là một kiểu can đảm khác: can đảm của người vẫn còn sợ mà vẫn làm điều đúng.

PHẦN 4 Hai kiểu không sợ hãi

Câu chuyện cho thấy hai kiểu không sợ hãi. Kiểu thứ nhất của bậc A-la-hán: không còn gốc rễ của sợ hãi, nên hành động hoàn toàn theo trí tuệ. Kiểu thứ hai của người đang tu: vẫn còn sợ, nhưng có một điều quan trọng hơn nỗi sợ, nên vượt qua được.

Người thường chưa có kiểu thứ nhất, nhưng có thể tập kiểu thứ hai. Khi sợ nói lời xin lỗi, sợ nhận lỗi, sợ bảo vệ người yếu, hãy nhớ đến Ānanda: nỗi sợ có thể còn đó, nhưng không cần để nỗi sợ quyết định. Và cũng học nơi các vị A-la-hán: trước khi hành động, tự hỏi điều nào mang lại lợi ích lớn hơn cho nhiều người, thay vì điều nào làm mình trông can đảm hơn.

Và cuối cùng, câu chuyện là bài học về tâm từ đã nói ở tập trước: con voi say không bị khuất phục bằng roi vọt, mà bằng tâm từ của một bậc Giác Ngộ.

Tập tới trở lại câu hỏi về trí tuệ của Đức Phật: Đức Như Lai toàn tri theo nghĩa nào, nếu Ngài chế định giới luật từng điều một, tùy lúc?

Cảm ơn quý vị đã lắng nghe. Nếu thấy hữu ích, quý vị hãy để lại bình luận, đăng ký kênh, like và chia sẻ tới những người hữu duyên. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.