Việc thiện, việc ác đã làm thì được cất giữ ở đâu? Nāgasena đáp: không thể chỉ ra “ở đây” hay “ở đó”. Như trái của một cây chưa kết trái, không thể chỉ ra chúng đang nằm chỗ nào — nhưng đủ duyên thì trái sẽ ra.
Milinda Vấn Đạo – Tập 17: Kamma – nghiệp nằm ở đâu? Đọc thêm »
Người sắp tái sanh có biết mình sẽ tái sanh không? Chết ở đây mà sanh lên cõi Phạm thiên xa tít thì mất bao lâu? Nāgasena trả lời bằng người nông dân nhìn kho lúa, bằng một ý nghĩ bay về quê nhà trong chớp mắt, và bằng cái bóng không rời.
Milinda Vấn Đạo – Tập 16: Nghiệp đi sang đời sau bằng cách nào? Đọc thêm »
“Không có gì chuyển sang, mà vẫn có tái sanh.” Nghe như nghịch lý, nhưng Nāgasena giải bằng hai hình ảnh ai cũng làm được: mồi lửa từ ngọn đèn này sang ngọn đèn kia, và người thầy dạy thuộc lòng một bài kệ.
Milinda Vấn Đạo – Tập 15: Paṭisandhi – tái sanh mà không cần một linh hồn đi qua Đọc thêm »
Một ngọn đèn cháy suốt đêm: ngọn lửa canh đầu có phải ngọn lửa canh giữa, canh cuối? Không phải, mà cũng chẳng phải ngọn khác. Sữa thành sữa chua, thành bơ, thành bơ lỏng — cũng vậy. Hai hình ảnh giản dị giải thích “dòng pháp nối tiếp” của đời sống.
Milinda Vấn Đạo – Tập 14: Ngọn đèn đêm này có phải ngọn đèn đêm trước? Đọc thêm »
Em bé nằm ngửa trong nôi năm xưa và người lớn hôm nay là một người hay hai người? Nếu là hai, thì chẳng ai có mẹ, chẳng ai có thầy. Nếu là một, sao lại khác nhau đến thế? Nāgasena đáp bằng một câu nổi tiếng: không phải người ấy, cũng không phải người khác.
Milinda Vấn Đạo – Tập 13: Người hôm qua và người hôm nay: giống hay khác? Đọc thêm »
Kẻ trộm xoài cãi rằng xoài hắn hái đâu phải xoài người kia trồng. Kẻ nhóm lửa sưởi cãi rằng lửa cháy đồng đâu phải lửa hắn nhóm. Hai phiên tòa tưởng tượng giúp Nāgasena trả lời câu hỏi gai góc: không có cái tôi bất biến, vậy ai chịu nghiệp?
Milinda Vấn Đạo – Tập 12: Nếu không có một cái tôi bất biến, ai chịu nghiệp? Đọc thêm »
Nếu không có tự ngã, vậy ai đang nhìn, ai đang nghe, ai đang biết? Vua Milinda hình dung một “người biết” đứng sau các giác quan như vua đứng sau cửa sổ cung điện. Nāgasena đáp bằng chính những khung cửa sổ ấy.
Milinda Vấn Đạo – Tập 11: Nếu không có tự ngã, ai đang sống? Đọc thêm »
Nếu không có cái tôi, con người được làm bằng gì? Nāgasena đáp gọn: phần thô là sắc, phần tế là danh. Hai phần ấy nương nhau mà có, như lòng đỏ và vỏ trứng, như hai bó sậy tựa vào nhau.
Milinda Vấn Đạo – Tập 10: Nāma-rūpa – danh và sắc đang sống thế nào? Đọc thêm »
Con số “bảy hạ” có phải là Nāgasena? Cái bóng trong chậu nước có phải là nhà vua? Hơi thở ra vào có phải là linh hồn? Ba câu chuyện nhỏ giúp tách bạch cái tên, con số, dấu hiệu với chính tiến trình sống đang diễn ra.
Milinda Vấn Đạo – Tập 09: Danh xưng có phải là con người? Đọc thêm »
Nhà vua đến chùa bằng xe. Nāgasena hỏi: cái càng có phải là xe không? Bánh xe? Trục xe? Không cái nào là xe cả. Vậy “xe” chỉ là âm thanh rỗng, và đại vương nói dối chăng? Ví dụ nổi tiếng nhất của Milindapañha.
Milinda Vấn Đạo – Tập 08: Chiếc xe của vua Milinda và bài toán vô ngã Đọc thêm »
