Khi con voi say Nāḷāgiri lao tới, năm trăm vị A-la-hán đang theo Đức Phật đều tránh đi, chỉ còn Tôn giả Ānanda đứng chắn trước Thầy. Bậc A-la-hán không còn sợ hãi, vậy sao lại tránh? Nāgasena trả lời: các ngài tránh đi không vì sợ, mà để một điều đẹp hơn có chỗ hiện ra.
Milinda Vấn Đạo – Tập 57: A-la-hán có còn sợ hãi? Đọc thêm »
Kinh nói người tu tâm từ thì lửa không đốt, thuốc độc không hại, gươm giáo không phạm. Vậy sao chàng Sāma, người sống với tâm từ, vẫn bị trúng tên độc? Nāgasena trả lời: công năng ấy thuộc về tâm từ, không thuộc về người — như người cầm rễ thuốc thần thì ẩn thân, buông rễ ra thì hiện hình.
Milinda Vấn Đạo – Tập 56: Mettā – tâm từ thực sự bảo vệ điều gì? Đọc thêm »
Kinh nói cha mẹ của một vị Bồ-tát đã được định sẵn. Nhưng kinh cũng kể rằng trước khi giáng sinh, Bồ-tát còn quán xét dòng tộc nào để sinh ra. Đã định sẵn thì cần gì quán xét? Nāgasena trả lời bằng người lái buôn xem xét hàng trước khi mua, và mở ra những “quy luật” đặc biệt của một đời Bồ-tát.
Milinda Vấn Đạo – Tập 55: Quy luật của một vị Bồ-tát Đọc thêm »
Trong Luật tạng, cố ý nói dối là một tội nhẹ phải sám hối. Nhưng nói dối về việc mình đã chứng đắc lại là tội nặng nhất, bị trục xuất khỏi Tăng đoàn. Cùng là nói dối, sao nặng nhẹ khác nhau? Nāgasena trả lời bằng một cái tát: tát người thường và tát nhà vua.
Milinda Vấn Đạo – Tập 54: Nói dối: tại sao có lời nặng, lời nhẹ? Đọc thêm »
Tôn giả Mahāmoggallāna là vị thần thông bậc nhất, vậy mà vẫn bị bọn cướp đánh đến chết. Thần thông ở đâu lúc ấy? Nāgasena trả lời: khi quả của nghiệp đã chín, nó mạnh hơn mọi thần thông — như lệnh vua mạnh hơn lời mọi quan lại trong vương quốc.
Milinda Vấn Đạo – Tập 53: Nghiệp mạnh hơn thần thông Đọc thêm »
Đức Phật dạy không làm hại bất cứ ai. Nhưng Ngài cũng dạy “hãy chế ngự điều đáng chế ngự”. Vậy một vị vua theo Phật có được trừng trị kẻ cướp không? Nāgasena phân biệt: điều cần chế ngự trước hết là tâm; còn kẻ cướp bị phạt là do chính việc làm của hắn.
Milinda Vấn Đạo – Tập 52: Bất bạo động và trấn áp có mâu thuẫn nhau? Đọc thêm »
Trước khi nhập diệt, Đức Phật dặn Tôn giả Ānanda: “Đừng bận tâm việc tôn thờ xá-lợi của Như Lai.” Nhưng ở chỗ khác lại khuyên: “Hãy cúng dường xá-lợi của bậc đáng cúng dường.” Nāgasena giải thích: hai lời dành cho hai hạng người với hai phận sự khác nhau.
Milinda Vấn Đạo – Tập 51: Cúng dường Đức Phật sau khi Ngài đã viên tịch có ý nghĩa gì? Đọc thêm »
Đức Phật nói hai bữa ăn có phước báu ngang nhau: bát cháo sữa của nàng Sujātā trước đêm thành đạo, và bữa ăn của ông Cunda trước ngày nhập Niết-bàn. Nhưng bữa ăn của Cunda lại khiến Ngài lâm bệnh nặng. Sao lại bằng nhau? Nāgasena giải thích, và cho thấy điều gì làm một bữa ăn trở nên lớn lao.
Milinda Vấn Đạo – Tập 50: Vì sao một bữa ăn có thể tạo quả lớn? Đọc thêm »
Trong một chuyện Tiền Thân, Đức Phật bảo cây không có tâm, “sao lại nói chuyện với cây?”. Nhưng ngay trong chuyện ấy, cây lại lên tiếng trả lời. Nāgasena gỡ nút: người nói là vị thần cây, còn “cây” chỉ là cách gọi. Và câu hỏi dẫn tới thái độ tôn trọng sự sống của thiên nhiên.
Milinda Vấn Đạo – Tập 49: Cây cối có tâm hay không? Đọc thêm »
Đức Phật được tán thán là người nói lời dịu dàng. Nhưng có lúc Ngài gọi một vị tỳ-khưu là “kẻ rồ dại”. Vậy lời gay gắt có thể là Chánh Pháp? Nāgasena trả lời bằng thầy thuốc cho uống thuốc xổ mạnh, và kinh điển kể chuyện người mẹ móc que gỗ khỏi cổ họng con dù phải chảy máu.
Milinda Vấn Đạo – Tập 48: Lời nói gay gắt có thể là Chánh Pháp không? Đọc thêm »
