Dòng Pháp

Bồ-tát Vessantara đem con trai con gái bố thí cho một người Bà-la-môn già. Vua Milinda hỏi thẳng: bố thí mà làm người khác khổ thì có còn là thiện? Nāgasena trả lời, và câu chuyện đến nay vẫn khiến người nghe day dứt.

Mọi thứ trong thế gian đều do nghiệp, do nhân, hoặc do thời tiết sinh ra, trừ hai thứ: hư không và Niết-bàn. Vậy con đường tu tập có phải là “nhân” sinh ra Niết-bàn không?

A-la-hán không bao giờ thất niệm, vậy sao vẫn có thể phạm giới? Nāgasena phân biệt hai loại lỗi: lỗi mà cả thế gian đều chê, và lỗi chỉ do giới điều quy định.

Người tại gia chứng A-la-hán thì chỉ có hai lối: xuất gia ngay trong ngày hoặc viên tịch. Vì sao? Nāgasena giải thích bằng hình ảnh bữa ăn quá nặng và nhành cỏ phải đỡ tảng đá.

Bậc A-la-hán đã làm chủ được tâm, sao không làm chủ được cơn đau của thân? Nāgasena trả lời bằng hình ảnh thân cây vững chãi giữa gió và mũi tên thứ hai không bao giờ trúng.

Nếu người tại gia thực hành đúng cũng đạt được Pháp, thì xuất gia để làm gì? Nāgasena phân biệt rõ: điều được tán thán là sự thực hành chân chánh, còn đời sống xuất gia là chiếc xe chạy nhanh hơn trên cùng con đường.

Vì sao một thế giới chỉ có một vị Phật trong một thời? Nāgasena trả lời vua Milinda bằng hình ảnh chiếc thuyền chở quá tải và nỗi lo đệ tử chia phe “Phật bên này, Phật bên kia”.