Sau Kaliṅga, A Dục đổi cách định nghĩa chiến thắng: từ chinh phục bằng gươm sang chinh phục bằng Dhamma. Sự chuyển đổi ấy sâu đến đâu và có giới hạn nào?
Vua A Dục – Tập 5: Dhamma-vijaya – Chiến thắng không cần thêm nghĩa trang Đọc thêm »
Đại thạch pháp dụ số 13 ghi lại một điều hiếm thấy: hoàng đế chiến thắng tự khắc lên đá rằng chiến thắng ấy khiến mình đau đớn. Hối hận có thể trở thành chuyển hóa hay chỉ là cảm xúc?
Vua A Dục – Tập 4: Kaliṅga – Chiến thắng khiến người thắng không thể vui Đọc thêm »
Biên niên sử kể về một A Dục hung bạo trước khi trở thành Dhammāsoka. Bao nhiêu phần là lịch sử, bao nhiêu phần là ký ức tôn giáo được kể để làm nổi bật sự chuyển hóa?
Vua A Dục – Tập 3: Caṇḍāsoka – Ngai vàng và bóng tối của tham vọng Đọc thêm »
Candragupta dựng đế quốc, Bindusāra giữ đế quốc, rồi trao vào tay A Dục một cỗ máy quyền lực khổng lồ. Hiểu chiếc ngai vàng ấy mới hiểu vì sao mỗi quyết định của nhà vua đều lớn đến thế.
Vua A Dục – Tập 2: Trước A Dục là một đế quốc như thế nào? Đọc thêm »
Có những vị vua xây cung điện để được nhớ. A Dục khắc lời hối tiếc lên đá. Vì sao một hoàng đế của thế kỷ thứ ba trước Tây lịch vẫn được nhắc đến, và cần phân biệt bốn lớp tư liệu nào khi kể về ông?
Vua A Dục – Tập 1: A Dục là ai và vì sao cuộc đời ông vẫn còn được nhắc đến? Đọc thêm »
Vô lượng tâm nơi vô lượng chúng sinh được bậc Chánh Đẳng Giác cân và đong thành tám ô. Bài này đọc bảng cộng cittavibhatti: 54 + 15 + 12 + 8 = 89, và cho thấy con số ấy dùng được vào việc gì.
Aṭṭhasālinī định nghĩa citta bằng bốn lối chồng lên nhau: cái biết cảnh, cái tự tích lũy, cái đa dạng, và cái làm nên mọi sự đa dạng — cùng bốn chân tướng-vị-hiện khởi-nhân gần và chín tên gọi khác.
Hai tâm sở nhỏ đến mức thường bị đọc lướt qua trong bảng liệt kê. Vậy mà Aṭṭhasālinī gọi chúng bằng một danh hiệu vốn dành cho các vị trời canh giữ bốn phương: lokapāla — người giữ thế gian. Và chú giải nói rõ điều gì sẽ xảy ra nếu hai pháp ấy vắng mặt.
Ai cũng thuộc lòng ba chữ: bố thí, trì giới, tu tiến. Nhưng nếu bạn nghèo, không có gì để cho; nếu bạn chưa thọ giới nào ngoài năm giới; nếu bạn ngồi thiền mười phút là buồn ngủ — thì hôm nay bạn đã làm được gì? Aṭṭhasālinī trả lời bằng cách mở ba thành mười, và trong mười ấy có những việc bạn đã làm sáng nay mà không biết mình đang tạo phước.
Bạn đưa tay cho một người ăn xin. Khoảnh khắc ấy dài chưa tới một cái chớp mắt. Aṭṭhasālinī bóc nó ra và đếm được sáu mươi lăm tên gọi, xếp thành mười bảy chồng — trong đó có một pháp được gọi tên tới bảy lần. Có người đã hỏi thẳng: như vậy chẳng phải là nói lộn xộn hay sao?
Giải phẫu một khoảnh khắc lành: tâm thiện dục giới thứ nhất Đọc thêm »
