Pháp Tạng Tỳ-kheo trong Kinh Vô Lượng Thọ và ẩn sĩ Sumedha trong truyền thống Pāli: lời nguyện, cetanā, chanda và adhiṭṭhāna định hướng con đường tu.
Tập 3: Pháp Tạng Tỳ-kheo: Một lời nguyện có thể định hướng cả con đường tu? Đọc thêm »
Cực Lạc (Sukhāvatī) và thiện thú (sugati) giống và khác nhau ra sao? Đối chiếu Kinh Vô Lượng Thọ với Kinh tạng Pāli về nghiệp, nguyện lực và thoái chuyển.
Tập 2: Từ Sukhāvatī đến Sugati: Cực Lạc và thiện thú có phải là một? Đọc thêm »
Kinh Vô Lượng Thọ là gì, có mấy bản, và vì sao nên đọc dưới ánh sáng Kinh tạng Pāli với bốn mức đối chiếu rõ ràng, không đồng hóa, không đối đầu.
Tập 1: Kinh Vô Lượng Thọ là gì? Vì sao đọc dưới ánh sáng Kinh tạng Pāli? Đọc thêm »
Vitakka (tầm) và vicāra (tứ) là gì? Bài này đọc hai tâm sở qua ba lớp văn bản: định nghĩa trong Dhammasaṅgaṇī và Vibhaṅga, hình ảnh chuông, chim, ong trong Visuddhimagga, vị trí trong Abhidhammatthasaṅgaha. Kèm bảng so sánh bốn thiền, năm thiền và các cách dịch.
Giới thiệu chuỗi 31 buổi giảng Abhidhamma (65 tệp âm thanh) của Ngài Sayadaw U Sīlānanda theo 9 chương Abhidhammatthasaṅgaha: nguồn gốc, bản đồ nội dung, cách nghe hiệu quả và những lưu ý khi sử dụng.
Bài giảng Abhidhamma của Ngài U Sīlānanda: lộ trình nghe 31 buổi theo 9 chương Đọc thêm »
Bốn tên gọi nghe như bốn chất liệu thời cổ. Nhưng chú giải mô tả chúng bằng những hình ảnh khác hẳn — một nhà ảo thuật, một loài quỷ không ở trong cũng không ở ngoài thứ nó nhập, và một thứ phải nuôi mỗi ngày.
Người ta quen dịch rūpa là “sắc”, là “vật chất”, là “hình dáng”. Chú giải thì định nghĩa nó bằng một động từ ở thể bị động — và chọn đúng thứ làm ví dụ: cái lạnh.
Chữ “tín” dễ bị hiểu thành một thái độ: tin hay không tin. Chú giải thì mô tả nó bằng ba nghề khác hẳn nhau — một viên ngọc làm lắng, một người lính lội xuống trước, và một bàn tay cầm lấy. Không hình ảnh nào trong ba hình ảnh ấy nói về việc đồng ý với một mệnh đề.
Một việc không xảy ra thì để lại dấu vết gì? Câu hỏi nghe như đánh đố, nhưng Abhidhamma trả lời rất cụ thể — và câu trả lời ấy làm lộ ra một trong những chỗ tinh vi nhất của cả hệ thống: chú giải gọi biểu hiện của ba pháp này bằng đúng một chữ, akiriya — sự không làm.
Bảng tâm sở thiện có một đoạn mà người đọc thường lướt qua: mười hai pháp đi thành sáu cặp, mỗi cặp một chữ cho thân và một chữ cho tâm, tên nghe gần giống nhau. Nhưng nếu đọc chậm, sáu cặp ấy là chân dung chi tiết nhất mà Abhidhamma từng vẽ về một cái tâm đang khỏe.
