Kính chào quý vị đang nghe Dòng Pháp Podcast. Tập hôm nay xin giới thiệu về từ Pāli ariyāvāsa, trú xứ của bậc Thánh.

Người ta bỏ ra cả đời để mua một ngôi nhà. Khóa cửa ba lớp, lắp camera, mua bảo hiểm. Vậy mà vẫn có những đêm nằm trong ngôi nhà ấy không ngủ được vì lo.

Kinh nói đến một ngôi nhà khác. Không cần sổ đỏ. Nhưng ai ở trong đó thì an toàn hơn bất kỳ biệt thự nào.

PHẦN 1 Ariya và āvāsa

Ariya là bậc Thánh. Theo kinh điển, có bốn đôi tám vị: bốn vị đang ở trên bốn tầng thánh đạo, và bốn vị đã chứng bốn tầng thánh quả tương ứng. Āvāsa là chỗ ở, nơi cư trú.

Ghép lại, ariyāvāsa là nơi bậc Thánh cư trú. Nhưng đó không phải ngôi chùa hay khu rừng. Đó là trạng thái tâm, là cách sống mà các bậc Thánh không rời bỏ.

PHẦN 2 Mười trú xứ theo lời kinh

Kinh liệt kê mười điều. Một, đoạn trừ năm triền cái: dục tham, sân, hôn trầm thụy miên, trạo hối, hoài nghi. Hai, thành tựu sáu chi: thấy sắc, nghe tiếng, ngửi hương, nếm vị, xúc chạm, biết pháp mà không vui không buồn, an trú xả với chánh niệm tỉnh giác.

Ba, có một sự canh giữ: tâm được chánh niệm canh giữ. Bốn, có bốn chỗ nương: sau khi suy xét, có điều thì dùng, có điều thì chịu đựng, có điều thì tránh, có điều thì loại bỏ. Năm, đã gạt bỏ các chân lý riêng, những quan điểm cá nhân cố chấp.

Sáu, đã từ bỏ hoàn toàn sự tầm cầu dục, tầm cầu hữu và tầm cầu phạm hạnh theo nghĩa sai lạc. Bảy, tư duy không bị vẩn đục. Tám, thân hành đã được an tịnh. Chín, tâm khéo giải thoát. Mười, tuệ khéo giải thoát.

Ngôi nhà của bậc Thánh không xây bằng gạch, mà bằng chánh niệm, xả và tuệ.

PHẦN 3 Ngôi nhà an toàn giữa luân hồi

Vì sao gọi là an toàn? Vì những hiểm nguy của luân hồi đáng sợ hơn kẻ trộm. Kẻ trộm chỉ lấy đồ. Còn già, bệnh, chết và những tái sinh trong cõi khổ thì theo người ta từ đời này sang đời khác.

Mười trú xứ không bắt đầu từ chỗ cao xa. Trú xứ thứ ba, một sự canh giữ bằng chánh niệm, là điều có thể tập ngay hôm nay. Mỗi lần chánh niệm có mặt khi mắt thấy, tai nghe, là một lần bước vào cửa ngôi nhà ấy, dù chỉ vài giây.

Một chút hài nhẹ: ngôi nhà này không có phí quản lý hằng tháng. Chỉ có phí chánh niệm, và phí ấy phải đóng từng khoảnh khắc.

Muốn vào ngôi nhà ấy, trước hết cần thấy rõ ngôi nhà mình đang ở. Thân này, theo một bài kinh khác, giống như một ụ mối đầy lỗ, đêm bốc khói, ngày bốc lửa. Đó là hình ảnh của tập kế tiếp.

Cảm ơn quý vị đã lắng nghe. Nếu thấy hữu ích, quý vị hãy để lại bình luận, đăng ký kênh, like và share tới những người hữu duyên. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

🎧 Nghe bản podcast trên YouTube: Trú xứ của bậc Thánh Ariyāvāsa dhamma